خلاصه گزارش انجمن حمايت و ياري آسيب‌ديدگان اجتماعي (احياء ارزشها) به مدت 32 ماه در شهر زلزله‌زده بم

روز 5 ديماه سال 1382 كشور ايران شاهد فاجعه عظيم انساني در شهرستان بم بود كه در پي زلزله به وقوع پيوست. اين زلزله با توجه به عمق و وسعت بسيارش تبديل به يك فاجعه ملي شد. گرچه بم رنگ غم گرفته بود، اما توجه همه ايرانيان و جهانيان را به خود معطوف داشت تا دوباره زندگي را در زير سايه‌هاي نخل احياء كنند.

در اين راستا انجمن حمايت و ياري آسيب‌ديدگان اجتماعي كه از اين پس آن را "احياء" مي‌ناميم، با همكاري و حمايت چند NGO ديگر كه عمده فعاليت آنها متمركز بر توانبخشي حرفه‌اي معلولان است عزم سفر به شهر زلزله‌زده بم را نمودند تا همچون ساير مواقعي كه زلزله بخشي از كشورمان را ويران كرده بود، هداياي مردمي و كمك‌هاي جمع‌آوري شده در NGOs را در اختيار مردم بم بگذارند.

 

ليكن عمق و وسعت فاجعه به حدي بود كه ارائه خدمات نقدي و جنسي كفايت نمي‌كرد. زيرا بيش از 70% مردم يك شهر يا در زير آوار جان باختند، يا زخمي و معلول شدند. عده زيادي با ضايعات نخاعي عميق و دست و پاي قطع شده، حدود 5 هزار كودك يتيم و جمع كثيري از زنان بيوه شده كه مسئوليت سرپرستي خانوار بر دوششان قرار گرفته بود، پيش رويمان قرار داشتند.

انجمن احياء بر اين باور است كه بزرگ فكر كنيم، كوچك عمل كنيم، از همين لحظه آغاز كنيم. در اين راستا احياء با توجه به رسالت انساني، اخلاقي و سازماني خويش در دومين روز حادثه به كمك و امداد آسيب‌ديدگان زلزله شتافت. ستاد احياء با استقرار در خانه‌ي اهداء شده توسط يك فرد خير (2500 متر) خدمات مددكاري اجتماعي، توانبخشي معلولين، رسيدگي به كودكان يتيم و زنان سرپرست خانوار، بهداشت روان، حرفه‌آموزي و ... را آغاز نمود. اينك خلاصه گزارش 32 ماهه ستاد احياء از نظرتان مي‌گذرد.

1. ارائه كمك‌هاي نقدي به زلزله‌زدگان به منظور رفع نيازهاي ضروري در سه ماهه اول زلزله با نظر كارشناسي مددكاران اجتماعي، مديران و اعضاي داوطلب انجمن به مبلغ بالغ بر 000/000/310 ريال.

2. جمع آوري هدايا و كمك هاي مردم خير، خريد دارو و وسايل ضروري مورد نياز زلزله زدگان و اعزام فوري به منطقه جهت توزيع در بين آنان بالغ بر 19 كاميون و وانت.

3. اعزام نيروهاي متخصص (به ويژه متخصصين گروه پزشكي و تيم توانبخشي) به منطقه كه از روز دوم زلزله در منطقه حضور داشتند و در كنار نيروهاي دولتي و مردمي به كمك هموطنان خود شتافتند. خدمات اين نيروها بالغ بر 4420 نفر ساعت بوده است. (اين رقم شامل حضور عيني و مؤثر مديران  به تعداد 5 نفر و بهره‌گيري از خدمات پرسنل موظف و حقوق‌بگير انجمن نمي‌باشد).  

4. تهيه و توزيع اقلام متنوعي از وسايل توان‌پزشكي شامل ويلچر، واكر، كراش، باندهاي گچي و كشي، عصا و ... به معلولين و سازمان‌هاي ذيربط توانبخشي مستقر در بم به ارزشي بالغ بر 000/000/330 ريال.

5. تهيه و توزيع اقلام متنوع دارويي به مراكز پزشكي و درماني مستقر در بم بالغ بر 000/000/244 ريال.

6. ارائه خدمات فرهنگي، آموزشي، ورزشي و ... به كودكان و نوجواناني كه به دليل زلزله از تداوم تحصيل و بهره‌مندي از سرگرمي‌هاي مفيد محروم شده و يا دچار صدمات رواني ـ اجتماعي گرديده‌اند (بخش اعظم اين خدمات با بهره‌گيري از امكانات يك دستگاه ميني‌بوس ويژه Mobile Home كه در ماه‌هاي اوليه وقوع زلزله  خريداري شده است، ميسر گرديد. اين وسيله امكان انتقال كليه خدمات انجمن را به صورت يك سرويس سيار به نقاط محروم، پرجمعيت، دور از دسترس و در نهايت همه اردوگاه‌هاي زلزله‌زدگان فراهم نموده است).

نمايش فيلم، كتابخانه سيار، مشاوره تغذيه، ورزش و بازي با كودكان، ارائه هداياي عيد نوروز، تقسيم اسباب‌بازي و كادوهاي ويژه به كودكان و ... كه اكثريت اين خدمات به همت والاي نيروهاي داوطلب اعزامي به منطقه در كنار نيروهاي مديريت ستاد احياء (بالغ بر يكصد و نود و پنج نفر) انجام گرفته است.  

7. ارائه خدمات ويژه توانبخشي (شامل فيزيوتراپي، كاردرماني، آموزش درماني و ...) به جمع كثيري از كودكان، زنان و مرداني كه در اثر زلزله دچار ضايعات عضوي، نخاعي، شكستگي لگن و صدمات شديد دست و پا و ... گرديده‌ بودند.  

سرويس دهي و ارائه خدمات به اينگونه معلولين تا كنون بالغ بر 3616 نفر ساعت بوده است.

8. ارائه خدمات مشاوره و مددكاري به ويژه در مورد كودكان، نوجوانان، ايتام و زنان سرپرست خانوار كه به دليل فشارهاي ناشي از فقدان اعضاي خانواده دچار شوك عصبي و يا نابساماني‌هاي رواني و اجتماعي گرديده‌اند. تعداد نفرات بهره مند شده از اين خدمات بالغ بر 2343 نفر بوده است.

9. شناسايي كودكان بي‌سرپرستي كه والدين خود را در اثر زلزله از دست داده‌اند، از اهم فعاليت‌هاي ستاد احياء در بم بوده است. اين ستاد با پرداخت مستمري و انجام خدمات مددكاري به بستگان و نزديكان كودك، آنان را قادر به حضانت و سرپرستي كودك در بين خانواده‌هاي واسط نموده است. تاكنون بالغ بر 129كودك يتيم مورد شناسايي و ارزيابي قرار گرفته كه در حال حاضر تعداد 36 نفر آنان از طرف ستاد احياء ماهيانه از 000/800 تا 000/000/2 ريال مستمري دريافت مي‌نمايند. تاكنون تني چند از هموطنان، پرداخت مستمري به كودكان يتيم را بر عهده گرفته و در صورت حمايت بيشتر از جانب افراد خير، اين تعداد قابل افزايش خواهد بود.

10. تجهيز و راه‌اندازي مركز آموزش فني/ حرفه‌اي بر طبق استانداردهاي وزارت كار و اخذ ‌موافقت اصولي از  سازمان فني/ حرفه‌اي استان كرمان (ويژه بم) در رشته‌هاي مختلف كامپيوتر، خياطي و ... ويژه معلولين، ايتام و زنان سرپرست خانوار از ديگر اهداف بلند‌مدت اين مركز بوده، كه از ماه‌هاي اول شروع به فعاليت نموده است. كارآموزان پس ازگذراندن دوره آموزشي موفق به اخذ مدرك مهارت فني شده، ايستادن بر پاي خويش و زندگي همراه با سلامت رواني و اجتماعي را تجربه مي‌نمايند.

آمارهاي مربوط به كارآموزان كلاس‌هاي خياطي و كامپيوتر از ابتدا تا پايان شهريور 1385:

دوره آموزشی کامپیوتر

 

دوره آموزشی خیاطی

دوره

اپراتوری مقدماتی

وورد

اكسل

پاورپوينت

حسابداري

 

دوره

تعداد

اول

25

---

---

---

---

 

اول

11

دوم

11

17

---

---

---

 

دوم

9

سوم

11

9

---

---

---

 

سوم

13

چهارم

15

13

---

---

---

 

چهارم

10

پنجم

24

20

13

---

---

 

پنجم (آزمون در آينده)

10

ششم

19

21

11

9

13

 

جمـــــــــــع  

53

هفتم

33

18

6

---

---

 

شركت‌كنندگ ان در آزمون

36

هشتم 14 19 8 7 ---  

قبول شدگان در آزمون

31

نهم 20 16 8 9 ---      
دهم 6 --- 9 --- 15      

يازدهم (آزمون در آينده)

19

30

---

---

---

     

جمـــــــــع

197

163

55

25

28

 

 

 

شركت‌كنندگ ان در آزمون

97

70

52

8

 

 

 

 

قبول شدگان در آزمون

59

52

 11

8

 

 

 

 

11. در‌راستاي تحقق اهداف اشتغال‌زايي و كار‌آفريني،  انجمن حمايت‌هاي خود را از كار‌آموختگاني كه دوره‌هاي آموزش خياطي و كامپيوتر را به پايان رسانده، ادامه داده‌است. برخي با دريافت ابزار كار براي خود‌اشتغالي و برخي با بهره‌مندي از وام اشتغال انجمن موفق به تاسيس وتشكيل شركت‌هاي‌تعاوني توليدي شده‌اند.
قابل ذكر است كه برخي افراد خير از طريق ارجاع كار (ارائه سفارش)، فارغ‌التحصيلان را در دستيابي به خود‌اشتغالي ياري نموده‌اند. در همين راستا  يادآور مي‌شويم كه شركت‌هاي تعاوني كارآموختگان و زنان خود‌اشتغال در شهر زلزله‌زده بم آماده دريافت سفارش كارهاي خياطي و انجام خدمات كامپيوتري هستند.

12. به‌منظور فراهم‌ساختن امكانات لازم جهت ادامه‌خدمات ستاداحياءدربم(به‌ويژه‌دسترسي آسان‌تر كارآموزان و مددجويان به خدمات انجمن) پس از اخذ 3500 مترمربع زمين مشجر به‌صورت هديه توسط يك فرد خير در مركز شهر بم، با تصويب هيئت مديره و هيئت امناي انجمن و با كمك‌ تعدادي‌ازخيرين‌نسبت به‌خريد ملكي ‌به ‌مساحت حدود15 هزار مترمربع (در مجاورت ملك مزبور) اقدام نمود. كه پس از آماده‌سازي محيط و حصار كشي اطراف باغ نسبت به اخذ مجوز‌هاي آب، برق و تلفن (با هزينه‌اي بالغ بر 120000000 ريال) اقدامات لازم به‌عمل آمد. بدين‌ترتيب در سومين سال فعاليت نقل‌مكان به محل جديد امكان‌پذير شد و خدمات انجمن بدون وقفه ادامه يافت.

13. سازمان‌دهي و برقراري جلسات مداخله در بحران اعتيـاد و تلاش در جهت پيشگيري و درمان معتادان به ويژه آنها كه در گروه سني جوانان و نوجوان قرار داشتند، پس از زلزله يكي ديگر از تلاش‌هايي بود كه مورد توجه مديريت برنامه‌ريزي در ستاد احياء قرار گرفت. برنامه توانبخشي معتادين با همكاري تني چند از اعضاي گروه معتادان گمنــام (N.A) در سه ماهه پس از زلزله در‌محل انجمن سازمان‌دهي و به‌مدت دو‌سال ادامه داشت. در نهايت با حمايت سازمان ملل و توانمند‌سازي نيروهاي سازمان بهزيستي بم جلسات N.A به مكان ديگري انتقال يافت و تا‌كنون نيز ادامه دارد.

14. انجمن به‌ ‌منظور‌آموزش فعاليت‌هاي جمعي و ارتقاء رشد اجتماعي گروه‌هاي هدف همه‌ساله اردوهاي يك‌روزه‌اي را در محل‌هاي تفريحي و خوش‌‌‌آب‌و‌هواي حومه شهرستان بم ترتيب مي‌دهد. با‌دعوت از كارآموزان، كار‌آموختگان و افراد تحت پوشش، يك‌روز مطبوع و فراموش‌‌ناشد‌ني را براي آنان فراهم مي‌آورد. در ‌دو‌سال اول ‌در ده بكريودرسال سوم در يكي از مناطق ييلاقي شهرستان جيرفت به نام دلفارد اين اردوها برگزار گرديد.

15. با همكاري معاونت محترم درمان و توانبخشي جمعيت هلال احمر و دانشكده توانبخشي علوم‌ پزشكي ايران به منظور اخذ تخفيف ويژه از كارگاه‌هاي ارتوپـدي فني به ‌‌منظور‌ تهيـه اوروتز و پروتز  براي افراد تحت پوشش انجمن كه در اثر زلزله دچار ضايعات عضوي شده‌اند، اقدامات لازم صورت پذيرفته است.

16. سرويس‌دهي به قربانيان آسيب‌هاي اجتماعي (دختران فرار، كودكان خياباني و ...) از جمله خدمات ستاد احياء مي‌باشد كه تاكنون ضمن تشخيص و ارائه خدمات مددكاري از طريق ارجاع به ديگر مراكز و نهادهاي دولتي و غيردولتي  به آنها كمك شده است.

17. پرداخت مبلغي بالغ بر 000/000/79 ريال هزينه انجام اعمال  پزشكي-جراحي و‌تهيه اوروتز و پروتز‌ براي افراد تحت پوشش ستاد احياء دربم تا سي ‌و‌دومين ماه تاسيس.

18. اخذ مجوز شعبه بم از اطلاعات ناجا و وزارت كشور .

19. اخذ موافقت اصولي (شماره 352)جهت فعاليت‌هاي مرتبط در حوزه توانبخشي از سازمان بهزيستي استان كرمان.

20. اخذ مجــوز (شماره 16522/20) از سازمان آموزش فني و حرفه‌اي استان كرمان جهت آموزش فني/حرفه‌اي رايگان به گروه‌هاي هدف.

خسرو منصوريان
مدير عامل و رئيس هيأت مديره
انجمن حمايت و ياري آسيب‌ديدگان اجتماعي