توصيه هاي پيشگيرانه به والدين در مورد اعتياد
چه شد که فرزندم معتاد شد؟
اعتماد 5 اسفند1385

مريم حاجي رحيمي
بيشترين تاثير مخرب اعتياد بر ارکان خانواده وارد مي آيد، همان طوري که موثرترين عامل پيشگيري از اعتياد نيز نهاد خانواده است.
توصيه پيشگيرانه به والدين
1- درباره مواد اعتيادآور (علل و عوامل موثر در مصرف مواد، خطرات، عوارض و علائم آن) اطلاعات کافي کسب کنيد.
2- مهارتهاي تربيتي خود را افزايش دهيد.
3- الگوي مناسبي براي فرزندان خود باشيد و هرگز برخلاف گفته خود عمل نکنيد.
4- فضايي ايجاد کنيد که فرزندانتان در آن احساس آرامش کنند.
5- به صحبت هاي فرزندانتان خوب گوش کنيد. با لبخند، تکان دادن سر و استفاده از جملات مثبت نظير «چقدر جالب»، «من اين را نمي دانستم» و... آنها را به گفتن بيشتر تشويق کنيد.
6- شرايطي ايجاد کنيد که شما را محرم اسرار خود بدانند.
7- از فرزندانتان انتظار نداشته باشيد آرزوهاي برآورد نشده شما را تحقق بخشند.
8- از قبل، خود را براي پاسخگويي به سوالات کنجکاوانه فرزندانتان آماده کنيد.
ممکن است روزي از شما بپرسند که آيا تاکنون مواد مصرف کرده ايد؟ اين فرصت خوبي است که علت عدم مصرف خود را به زبان سال هاي جواني به آنها منتقل کنيد، يا اگر احياناً قبلاً مصرف کرده ايد علت گرايش خود به مواد و سپس کنار گذاشتن آن را به ايشان بگوييد و اينکه حالا چرا مي خواهيد ايشان اشتباه شما را تکرار نکنند. به ياد داشته باشيد که نبايد مسائل را بيش از اندازه تشريح کنيد مبادا کنجکاوي آنها برانگيخته شود.
9- با تقويت قدرت اعتماد به نفس، تصميم گيري و از بين بردن افسردگي و کم رويي فرزندان، آنها را در برابر شرايط آسيب زا مقاوم سازيد.
10- راه مقاومت و پايداري در برابر فشار همسالان را در خصوص مصرف موادمخدر به فرزندانتان بياموزيد تا از «نه» گفتن به آنها نهراسند.
11- موانع را برداريد. به فرزندانتان انگيزه داده و از آنها حمايت کنيد.
12- وقت بيشتري را با فرزندانتان صرف کنيد. با آنان به رستوران، پارک، کوه، سينما و... برويد. به اتفاق آنان به موسيقي گوش دهيد و از همه مهم تر به آنان ابراز عشق کنيد و بگوييد که دوستشان داريد.
13- سعي کنيد حتي آهنگ صدايتان ملايم و دوستانه باشد.
14- مواضع خود را برابر سيگار، موادمخدر و الکل مشخص کرده، صريحاً آن را به زبان بياوريد.
15- عقايد خود را به زور به آنها تحميل نکنيد.
16- نظم و قانون مناسب و سازنده مشخصي در خانواده برقرار سازيد و براي سرپيچي از آن تنبيهات مناسبي در نظر بگيريد و قاطعانه آن را به مرحله اجرا درآوريد.
17- سعي کنيد در ساعات غذا خوردن همه اعضاي خانواده را دور هم جمع کنيد.
18- فرزندان خود را قبل از رسيدن به سنين بحراني نسبت به مضرات و عواقب ويرانگر مصرف موادمخدر آگاه سازيد.
19- آنان را بيش از اندازه و به طور اغراق آميز نترسانيد.
20- از چگونگي دوستيابي و معاشرت فرزندان خود با ديگران آگاه باشيد. با والدين دوستانشان ارتباط برقرار کنيد. در صورتي که به منزل دوستشان رفتند حتماً از حضور والدين ايشان در منزل مطمئن شويد و به حضور ساير اعضاي خانواده اکتفا نکنيد.
21- به نحوه خرج کردن پول توسط فرزندانتان اهميت بدهيد.
22- براي اوقات فراغت آنان برنامه ريزي کنيد. همواره آنان را به مطالعه، ورزش و تفريحات سالم ترغيب کنيد و زمينه اين امور را برايشان فراهم کنيد.
23- زمان مناسبي را به گفت وگو اختصاص دهيد، چرا که فرزند شما ارزش نصايح تان را با ارزش زماني که به آن اختصاص داده ايد مي سنجد.
24- راهنمايي هاي خود را از طريق مربيان و دبيرانشان به آنها منتقل کنيد. جوانان باورها و ارزشهاي خود را دارند. طبيعتاً اگر والدين بهترين نصايح را هم بگويند ممکن است آنها را نپذيرند. شنيدن نصايح شما از زبان مربيان و دبيرانشان تاثير بيشتري بر آنها مي گذارد.
25- بين فرزندانتان تبعيض قائل نشويد.
26- تفکر انتقادي را که از ويژگي هاي دوران بلوغ و نوجواني است، در فرزندان خود سرکوب نکنيد.
27- آنان را به رعايت اصول مذهبي و انجام فرايض ديني تشويق کنيد.
28- در انجام فعاليت هاي منطقي به فرزندان خود استقلال و آزادي بدهيد.
29- در رفتارهاي خود بيشتر دقت کنيد. ممکن است با تمسخر يک معتاد و يا صحبت کردن با لحن افراد معتاد پيامي نادرست به فرزندتان منتقل کنيد.
30- اگر مي خواهيد مانع پويايي و رشد جسم و روان فرزندانتان نشويد، از انتقاد غيرسازنده، تمسخر و شرمنده کردن آنان مخصوصاً مقابل ديگران جداً بپرهيزيد.
31- فرزندانتان را به خاطر رفتارهاي مثبت آنان تشويق کنيد.
32- در موقعيت هاي بحراني، فشارها و تنش هاي روحي، راهنما و همراه فرزندان خود باشيد.
33- هرگز فضاي خانه را متشنج نکرده و از مشاجره و بحث هاي بيهوده بپرهيزيد.
34- مسووليت و تکليفي به فرزندان خود بدهيد که با توان آنان متناسب باشد.
35- در روابط خود با فرزندانتان همواره صادق و مهربان باشيد.
36- از تنها گذاشتن فرزندان خود در منزل، به ويژه هنگامي که به مسافرت يا ميهماني مي رويد جداً خودداري کنيد.
37- به حس ششم خود توجه کنيد. هر گاه درون خود احساس کرديد که مشکل خاصي وجود دارد حتماً آن را جدي بگيريد.
38- در صورت شک و ترديد، وسايل شخصي و لباس هاي فرزندانتان را مخفيانه بازرسي کنيد.
39- ترحم به معتادان محله تان را خيانت به فرزندان خود بدانيد.
40- همواره در نظر داشته باشيد که خانواده ها در زمينه پيشگيري از اعتياد نقش بسيار موثرتري در مقايسه با نيروي انتظامي و ساير سازمان هاي مسوول بر عهده دارند.
41- رعايت بسياري از نکات مذکور منحصر به والدين نبوده بلکه ساير اعضاي خانواده به ويژه برادران و خواهران بزرگتر را نيز دربرمي گيرد و چه بسا تاثيرپذيري جوانان و نوجوانان از آنها در بسياري از موارد بيش از پدر و مادر باشد.