بارداري ناخواسته و اختلالات انطباقي

اعتماد 30 دی 1386

محمدرضا شمس انصاري *

درباره مرگ نوعروس 19ساله بايد توجه داشت بارداري به طور کلي به دو نوع تقسيم مي شود؛ نوع اول بارداري خواسته، برنامه ريزي شده و کم استرس و نوع دوم حاملگي ناخواسته، بدون برنامه ريزي و پراسترس است. در حاملگي خواسته هم زن و هم مرد پس از باروري احساس قدرت و توانايي بسياري مي کنند ولي هر چه به زمان تولد بچه نزديک تر مي شود احساسات متضاد راجع به اينکه چطور تولد بچه زندگي آنها را تغيير مي دهد، ايجاد مي شود. به طور کلي در جريان هر تغييري در روند زندگي شاهد نوعي پاسخ روحي ـ رواني طبيعي نسبت به آن تغيير هستيم. بچه دارشدن نيز نوعي تحول بزرگ است و اکثر مردم به حاملگي خواسته پاسخ مناسبي نشان مي دهند.

اگر چه بچه دارشدن خواسته براي والدين بسيار لذت بخش و ارزشمند است ولي والدين بايد از ابتدا نگرش واقع گرايانه به مسووليت هاي بچه دارشدن و مراقبت هاي مستمر داشته باشند و از غرق شدن در آرزوها و روياهاي تولد نوزاد ايده آل دوري گزينند چرا که اگر توقعات درباره بچه دار شدن واقع گرايانه نباشد، تغييرات حاصل از حاملگي سبب ايجاد نگرش منفي به حاملگي و بچه دار شدن مي شود. در مقابل بچه دار شدن خواسته و آگاهانه حاملگي ناخواسته وجود دارد که در پي آن انواع اختلالات انطباقي به صورت اضطراب، افسردگي و پرخاشگري در والدين رخ مي دهد و اثرات مخربي روي زندگي مشترک خانواده خواهد داشت.حاملگي ناخواسته با خود استرس و فشارهاي روحي- رواني عديده يي به همراه دارد. جنين داخل شکم مادر تحت تاثير اين فشارهاي روحي- رواني قرار مي گيرد زيرا هورمون هاي وابسته به استرس توليدشده در بدن مادر از جفت عبور مي کند و سيستم قلبي، عروقي و عصبي جنين را تحت تاثير قرار مي دهند. مادرهاي با حاملگي پراسترس بچه هاي تحريک پذير، عصباني، بي قرار و ناآرام، با اختلالات خواب و تغذيه به دنيا خواهند آورد که به آنها اصطلاحاً بچه هاي مشکل مي گويند و در آينده سختي ها و مشکلات زيادي براي خود و خانواده ايجاد خواهند کرد. رشد روحي- رواني اين بچه ها نيز سير مناسبي نخواهد داشت. ضمناً اين بچه ها گاهي رشد جسمي و وزن کمتر از حد طبيعي پيدا خواهند کرد. بچه هاي ناخواسته بيشتر مورد بي توجهي و تنبيهات بدني والدين قرار مي گيرند که اين دو مورد خود ضربه روحي- رواني و جسمي شديدي به آينده فرد مي زند. بنابراين حاملگي ناخواسته عوارض منفي زيادي در پي دارد و به خاطر همين عوارض است که شاهد بوديم نوعروس 19 ساله تصميم به سقط جنين گرفت و در نهايت جان باخت.

*روانپزشک