اجتماع- مينا شهني:
براساس پيشبينيها و برنامهريزيهاي انجام شده 10 هزار كودك كار و خيابان زير پوشش سازمان بهزيستي كشور قرار ميگيرند.
بر اساس اخبار منتشر شده از سوي مسئولان اين سازمان امسال بودجهاي 2 ميليارد توماني براي اجراي برنامه ساماندهي كودكان كار و خيابان در نظر گرفتهشدهاست.
اين بودجه از محل بند ب تبصره 15 قانون بودجه 1386 كشور به اين كار اختصاص يافتهاست، در اين بند پيشبيني شده تا از رديف اعتبار هدفمند كردن يارانهها و كمك به اقشار آسيبپذير به 7 گروه هدف كمكرساني شود.
يكي از اين گروهها خانوادههاي آسيبديده اجتماعي نيازمند ند كه ساماندهي كودكان كار و خيابان در اين گروه ديدهشدهاست.
سيد حسن موسوي چلك، مديركل دفتر حمايت از آسيب ديدگان اجتماعي بهزيستي، در اينباره گفت: هر چند مبناي تامين بودجه ساماندهي كودكان كار و خيابان بند ب تبصره 15 است اما در سازمان بهزيستي سعي شده تا از محلهاي ديگري نيز براي تقويت اين بودجه كمك گرفته شود. با توجه به تعداد 10 هزار كودكي كه بناست در امسال ساماندهي شوند از بودجه 2 ميلياردي سهم هريك از اين كودكان در سال تنها 200 هزار تومان خواهد بود كه به اعتقاد مدير كل دفتر حمايت از آسيبديدگان اجتماعي سازمان بهزيستي اين مبلغ كفايت نميكند.
موسوي چلك درباره چگونگي اجراي اين طرح گفت: تيمهاي سيار مددكاري با گشتزني در مناطق مختلف شهرها به ويژه در پايانههاي مسافربري، كودكان و نوجوانان زير 18 سال را جمعآوري و به مراكز تشخيص و جايگزيني ميسپارند.
او با اشاره به اينكه در سطح كشور 35 مركز تشخيص و جايگزيني وجود دارد، افزود: اين مراكز وظيفه غربالگري و شناسايي كودكان را برعهده دارند كه پس از ارزيابي پزشكي، رواني و هويتي آنان را به تناسب شرايط به مراكز معرفي ميكنند.
پس از دستهبندي افراد جمعآوري شده كارشناسان سازمان بهزيستي برنامهريزيهاي ويژهاي را براي هر گروه خواهند داشت.
آنچه مدير كل دفتر حمايت از آسيبديدگان اجتماعي سازمان بهزيستي بر آن تاكيد دارد اين است كه گروه هدف اين طرح عموما كودكان كارند.
موسوي در اينباره گفت: بيشتر گروه هدف اين طرح را كودكان كار تشكيل ميدهند، كودكاني كه براي كار و كسب درآمد به خيابان ميآيند، با خانوادههايشان ارتباط دارند و در بسياري موارد جاي خواب نيز دارند.
بر اساس گفتههاي او كودكان كار جمعآوري شده توسط گروههاي مددكاري چنانچه بين 15تا 18 سال سن داشتهباشند براي ادامه كار و فعاليت اقتصادي ساماندهي شده و به مراكز كار معرفي ميشوند، در اين بين سرپرستي و كنترل شرايط كار و تغذيهشان برعهده مددكاري بهزيستي است.
بر اساس قوانين موجود كودكان 15 تا 18 ساله ميتوانند با رعايت شرايط كاري تعريف شده در قانون، به كارشان ادامه دهند.اما ماده 79 قانون كار صراحت دارد كه «به كار گماردن افراد كمتر از 15 سال تمام ممنوع است»،به اين ترتيب كار براي كودكان كمتر از 15 سال در هر شرايطي ممنوع است، كودكان كار زير 15 سال پس از شناسايي تحويل خانوادههايشان ميشوند تا به اين ترتيب از كار آنان ممانعت به عمل آيد.
با توجه به اين كه خانوادههاي اين دسته از كودكان كار به درآمد آنها نياز دارند منع اشتغال آنان بدون در نظر گرفتن درآمد جايگزين ناممكن به نظر ميرسد.
مدير كل دفتر حمايت از آسيبديدگان اجتماعي بهزيستي مدعي است كه سازمان بهزيستي با كمك به خانواده اين گروه از كودكان سعي دارد تا از اشتغال آنان و پرسه زدن شان در خيابانهاي شهر جلوگيري كند.
او در اينباره گفت: اين دسته از كودكان پس از شناسايي و تعيين وضعيت نامناسب خانوادگي، تحت پوشش سازمان بهزيستي قرار خواهند گرفت و با استفاده از امكانات سازمان بهزيستي و رفع مشكل مالي خانواده در حد امكان سعي خواهد شد تا از اشتغال مجدد كودكان جلوگيري شود.
اما آندسته از كودكان كار زير 15 سال كه خانواده نداشتهباشند يا بد سرپرست تشخيص دادهشوند براي نگهداري به مراكز بهزيستي ميروند.
مدير كل دفتر حمايت از آسيبديدگان اجتماعي سازمان بهزيستي تاكيد ميكند كه نظارت بر كار كودكان بر عهده وزارت كار است.
به اين ترتيب سازمان بهزيستي هيچ مسئوليتي در قبال كودكاني كه در كارگاهها به كار مشغولند ندارد و تنها در برابر كودكان سرگردان در خيابان يا كودكاني كه در سطح شهر به فروش كالا مشغولند مسئوليت داشته و آنان را شناسايي، دستهبندي و ساماندهي ميكند.
آئيننامه ساماندهي كودكان خياباني مصوب سال 1381 ، كودك خياباني را اينگونه معرفي ميكند: فرد كمتر از 18 سال تمام كه به صورت محدود يا نامحدود در خيابان به سر ميبرد، اعم از كودكي كه هنوز با خانواده خود تماس دارد و از سرپناه برخوردار است و يا كودكي كه خيابان را خانه خود ميداند و رابطه او با خانواده به حداقل رسيده و يا اساساً چنين ارتباطي وجود ندارد.
اين آئيننامه سازمان بهزيستي را موظف به شناسايي، جذب، پذيرش و توانمندسازي كودكان خياباني در تماميمراكز استانها و شهرهاي با جمعيت بالاي 200 هزار نفر كردهاست.
بر اساس اين آئيننامه شركاي سازمان بهزيستي در ساماندهي اين كودكان عبارتند از: نيروي انتظامي، وزارت دادگستري، شهرداريها، وزارت كار و امور اجتماعي، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت آموزش و پرورش.
مردم در صورت مشاهده كودكان كار و خيابان ميتوانند با اطلاع به مركز 123،اورژانس اجتماعي، و يا سازمان بهزيستي نسبت به جمعآوري و ساماندهي اين كودكان كمك كنند.
