|
انـجـمـن حـمـايـت و يـاري آسـيـب
ديـدگـان اجـتـمـاعـي
احــيــا
ارزشــهــا
هپاتيت
مقدمه:
كبد
بزرگترين عضو بدن است كه كانون بسياري از
رويدادهاي ضروري فيزيولوژيك از قبيل
تعادل قند خون (كلوكز)، توليد پروتئين
پلاسما، چربي، ليپوپروتئين، توليد
اسيدهاي صفراوي و ترشح آن، ذخيرهسازي
ويتامينهاي (B12،
A،D،K،E)
و نيز محل متابوليسم، سمزدايي و دفع
بسياري از مواد ساخته شده در بدن يا مواد
وارد شده به
آن است.
تظاهرات
باليني بيمارهاي كبدي نيز به همين ترتيب
متنوع بوده و ممكن است كاملا خفيف و يا حتي
ناگهاني و شديد باشند. هپاتيت به معني
ايجاد التهاب و تورم در كبد است و به علل
مختلف از قبيل داروها، الكل، ويروسها يا
عوامل ايمني و.... ايجاد ميشود. هپاتيت خود
به دو نوع حاد و مزمن تقسيم ميشود.
هپاتيت
حاد به مواردي اطلاق ميشود كه كمتر از شش
ماه ادامه يافته وبيماري كبد به طور كامل
بهبود مييابد و كار كبد به حد طبيعي باز
ميگردد يا آنكه جمله حاد ظرف مدت كوتاهي
منجربه از بين رفتن بافت كبد و مرگ ميشود.
هپاتيت مزمن به مواردي اطلاق ميشود كه
تغييرات التهابي بيشتر از شش ماه در كبد
ادامه داشته باشد. يكي از علل مهم ايجاد
هپاتيت ويروسها ميباشند و هپاتيت ويروسي
عمدتا توسط پنج ويروس هپاتيت A، B،
C،
D
و E
ايجاد ميشود. البته علاوه بر اين
ويروسها، ويروسهاي ديگري هم در ايجاد
التهاب و هپاتيت موثرند.
ويروس
هپاتيت:
بيماري
هپاتيت ويروسB
انتشار جهاني دارد به طوري كه در حال حاضر
بيشتر از 2 ميليار نفر در جهان مبتلا به
عفونت HBV
(hepatitis B virus) ميباشند و حدود
300 ميليون نفر از اين افراد حاملين يا
ناقلين مزمن اين عفونت هستند كه علائم
بيماري كبدي را هم ندارند. شيوع جهاني
عفونت ويروس هپاتيت B (HBV)
در حال كاهش ميباشد و اين اتفاق علاوه بر
ساخت و استفاده از واكسن، به علت رعايت
بهداشت و نيز ترس و نگراني از بيماري AIDS/HIV ميباشد چراكه اكثر
راههاي انتقال ويروس هپاتيت B
و ايدز مشابه هستند شيوع هپاتيت B
در جمعيتهاي نرمال در ايالات متحده
آمريكا و اروپاي غربي نادر، (1 تا 5 درصد است)
ولي در كشورهاي خاور دور و در بعضي از
كشورهاي حاره بين 5 تا 20 درصد است.
در
ايران حدود دو ميليون نفر آلوده به HBV
وجود دارد كه حدود 3 درصد كل جامعه را تشكيل
ميدهد سالانه حدود 50 ميليون مورد جديد
عفونت، ويروس هپاتيت B
در سطح جهان به وجود ميآيد. آلودگي ويروس
هپاتيت B
بسيار شايعتر از ايدز و احتمال مسري بودن
آن نيز به مراتب بيشتر از ويروس ايدز است.
علائم
بيماري هپاتيت B:
اكثر
افرادي كه به هپاتيت B
مبتلا ميشوند علامت و يا شكايت مشخصي
ندارند (مهمترين علامت اين بيماري بيعلامتي
است) برخي موارد در ابتداي ايجاد عفونت
ممكن است علائمي شبيه آنفولانزا، بياشتهايي،
تهوع و استفراغ، تب، ضعف، خستگي و درد خفيف
شكم را داشته باشند كه معمولا با اين علائم
نميتوان هپاتيت را تشخيص داد ممكن است
فرد دچار علائم زردي (يرقان) شود و در
آزمايشات آنزيمهاي كبدي تغيير كنند.
راههاي
انتقال:
ويروس
هپاتيت B
در خون و ترشحات بدن فرد آلوده وجود داشته
و عمدتا از راههاي غيرخوراكي منتقل ميشود.
از
جمله راههاي انتقال عبارتند از:
از
مادر آلوده به نوزاد در زمان تولد، از بافت
خون و فرآوردههاي خوني آلوده، تماس جنسي
با فرد آلوده، استفاده از وسايل فرد
آلوده، وسايل دندانپزشكي، خالكوبي، سوراخ
كردن گوش با روشهاي غيربهداشتي، استفاده
مشترك از تيغ ريشتراش، ناخنگير، مسواك
و يا سرنگ آلوده و سابقه هپاتيت در خانواده
و....
افرادي
كه در معرض خطر ابتلاء به عفونت ويروس
هپاتيت B
هستند عبارتند از:
شركاي
جنسي آلوده (به خصوص مردان همجنسباز)،
كاركنان مراكز بهداشتي-درماني به ويژه
جراحان، دندانپزشكان، كاركنان
آزمايشگاههاي باليني، كاركنان بخش
دياليز، استفادهكنندگان از داروهاي
وريدي و شيرخواران به دنيا آمده از مادران
آلوده
و
بيماراني كه به ميزان زياد در معرض دريافت
خون يا فرآوردههاي خوني هستند و يا دچار
اختلال ايمني ميباشند.
به
ياد داشته باشيد كه هپاتيت B
از طريق حيوانات، و تماسهاي عادي و
روزمره نظير دست دادن، معاشرت كردن، در يك
كلاس حضور داشتن و در يك مكان غذا خوردن
خطر انتقال بيماري را به دنبال ندارد.
مبتلايان به هپاتيت B
ميتوانند ازدواج كنند ولي قبل از ازدواج
بايد همسرشان بر عليه هپاتيت B
واكسينه شود.
پيشگيري
از هپاتيت B:
1-
از تماس با خون آلوده
خودداري شود.
2-
از لوازم شخصي مانند ريشتراش،
تيغ، ناخنگير، حوله و... به طور مشترك
استفاده نشود.
3-
از حجامت، خالكوبي،
سوراخ كردن گوش و طب سوزني با روشهاي غير
بهداشتي خودداري كنيد.
4-
با واكسيناسيون به موقع
از ابتلا كودك به هپاتيت جلوگيري نماييد.
5-
در صورتي كه در خانواده
شما فرد مبتلا به هپاتيت وجود دارد حتما
افراد خانواده را واكسينه نماييد.
6-
مبتلايان به هپاتيت B
براي درمان و كنترل بيماري خود به پزشك
متخصص مراجعه نمايند.
7-
خانمهايي كه در زمان
ازدواج واكسن هپاتيت را نزدهاند و قصد
دارند باردار شوند از پزشك خود درخواست
نمايند تا وجود آلودگي به ويروس هپاتيت را
در آنها بررسي نمايد و در صورت آلوده بودن
مادر با تزريق واكسن و ايمونوگلوبولين
اختصاصي از سرايت اين ويروس به نوزاد
پيشگيري كنند.
هپاتيت
B به ندرت از طريق مسير
مدفوعي- دهاني منتقل ميشود ولي بهتر است
از تماس با ترشحات و مواد دفعي بيماران
پرهيز شود.
واكسن
هپاتيت دو نوع است:
1-
نوعي كه از سرم انساني
گرفته مي شود (پلاسماي خون ناقلين به ظاهر
سالم)
2-
فرم نوتركيب (از طريق
مهندسي ژنتيك و استفاده از مخمرها)
3-
قبلا در مورد فرم استفاده
از سرم انساني واكسن نگراني وجود داشت
زيرا تصور بر اين بود كه موجب انتقال
بيماريهايي مانند ايدز ميشود كه اين
موضوع كاملا رد شده است و واكسن هيچ خطري
نداشته و اثربخشي هر دو نوع واكسن مشابه
است. توصيههاي فعلي براي تزريق واكسن را
ميتوان به توصيههاي مربوط به قبل از
تماس و پيشگيري پس از تماس تقسيم نمود.
براي
پيشگيري قبل از تماس عليه هپاتيت B
در شرايطي كه تماس مكرر وجود دارد سه تزريق
در ماههاي صفر، يك و شش توصيه ميشود.
براي
پيشگيري پس از تماس HBV
ميتوان از تركيبي از HBIC
(ايمونوگلوبين اختصاص هپاتيت B
) و واكسن استفاده نمود.
درمان:
براي
نوع حاد هپاتيت ويروسي درمان خاصي وجود
ندارد و اكثر بيماران نيازي به مراقبت
بيمارستاني ندارند مگر آنكه بيماري شديد
باشد. استراحت اجباري در بستر و طولاني مدت
لازم نيست ولي كاهش فعاليت بدن باعث بهبود
بسياري از بيماران ميشود. در نوع مزمن در
بعضي از موارد ميتوان از داروهايي مثل
اينترفرونها استفاده نمود.
|
